ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਭੂੜਾ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਭੂੜਾ ਸਾਹਿਬ ਪੁਰਾਣੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਨਿੱਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਸਮੇਤ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀਪ ਚੰਦ ਦੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਇੱਥੇ ਆਏ। ਰਾਜ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਚੰਪਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਲੋਧੀਪੁਰ, ਮੀਆਂਪੁਰ ਅਤੇ ਸਹੋਤਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਪੰਜ ਸੌ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦਿਆ।

ਮਾਖੋਵਾਲ ਦੇ ਟਿੱਬੇ 'ਤੇ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬਸਤੀ ਵਸਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ, ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਰੱਖਿਆ — ਉਹ ਪਿੰਡ ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ 1954 ਵਿੱਚ ਭਾਖੜਾ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਜਲ-ਭੰਡਾਰ, ਗੋਬਿੰਦ ਸਾਗਰ, ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮੂਲ ਨਗਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਢਲਾਣ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।