ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਵੀਂ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੋਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਵੀਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ 19 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਿੰਡ ਜੋਗਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤਾਂ ਜੋਗਾ ਪਿੰਡ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ ਜੋ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਅੱਜ ਦੇ ਜੋਗਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਤਦ ਹੀ ਸਰਪੰਚ (ਸਥਾਨਕ ਮੁਖੀ) ਭਾਈ ਜੁਗਰਾਜ ਸਤਿਕਾਰ ਭੇਟ ਕਰਨ ਆਏ। ਭਾਈ ਜੁਗਰਾਜ ਨੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਠਹਿਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਸ ਟਿੱਬੇ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਸਾਓ। ਇਹ ਥਾਂ ਅਭੇਦ ਹੈ।”

ਭਾਈ ਜੁਗਰਾਜ ਨੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਸਤੀ ਵਸਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜੋਗਾ ਰੱਖਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਬੈਠੇ ਸਨ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਥੜ੍ਹਾ ਵੀ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਥਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੇ ਲੈ ਲਈ।