ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੱਲ ਅਖਾੜਾ ਸਾਹਿਬ
ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ
ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 8 ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਜੋਧਾ, ਇੱਕ ਖੈਰਾ ਜੱਟ, ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਖਡੂਰ ਆਏ। ਭਾਈ ਜੋਧਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ (ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਬਣੇ) ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਮਿਲੀ।
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਬਾਬਾ ਫੇਰੂ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮੱਤੇ ਦੀ ਸਰਾਏ (ਹੁਣ ਸਰਾਏ ਨਾਗਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਉਦੋਂ ਛੱਡਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਬਲੋਚਾਂ ਨੇ ਲੁੱਟ ਲਿਆ।
ਬਾਬਾ ਫੇਰੂ ਹਰੀਕੇ ਦੇ ਆਰਜ਼ੀ ਘਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਡੂਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਬਾਬਾ ਫੇਰੂ ਦੀ ਭੈਣ ਮਾਈ ਭਰਾਈ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਡੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਦਾ ਵਿਆਹ 1519 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੋਇਆ।