ਸੰਬੰਧਿਤ - ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
ਡੱਲਾ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਛੋਟਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਡੱਲੇ ਦਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹਨ।
ਭਾਈ ਲਾਲੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਦੂਜੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ), ਪਿੰਡ ਡੱਲਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਪੰਨ ਸਭਰਵਾਲ ਖੱਤਰੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਤੋਂ ਰੂਹਾਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਭਾਈ ਲਾਲੂ ਭਾਈ ਪਾਰੋ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਸਾਥੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਗਏ ਸਨ।
ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਆਨੰਦ ਝਲਕ ਪਿਆ। ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ, ਸਰੂਪ ਦਾਸ ਭੱਲਾ ਦੇ ‘ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, "ਲਾਲੂ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਸਿੱਖ, ਲਾਲ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਗੂੜ੍ਹਾ ਲਾਲ, ਭਾਵ ਲਾਲ ਰਤਨ) ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" ਲਾਲੂ ਨੂੰ ਮੰਜੀ, ਭਾਵ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਖੇਤਰ, ਦਾ ਮੁਖੀ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਪਰੰਪਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਧਨੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀਆਂ।