ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਪੁਰੀ ਸਾਹਿਬ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਪੁਰੀ ਸਾਹਿਬ ਕਿੱਛਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਟਾਂਡਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰੁਦਰਪੁਰ (ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ) ਤੋਂ ਜਾਂ ਖ਼ੁਦ ਕਿੱਛਾ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਹਾਰਾ ਜੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਭੇਜਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪ ਬਾਲਕ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਲੱਭੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਰਹੇ।
ਇੱਕ ਰੁਹੇਲਾ ਪਠਾਣ ਨੇ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਲਕ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ — ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ, ਭੇਡਾਂ ਚਾਰਨੀਆਂ, ਖੂਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ — ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਬਾਲਕ ਗੁਰੂ ਨੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੋਇਆ: ਜਿਸ ਬਾਗ਼ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਰ ਧਰਦਿਆਂ ਹੀ ਮੁਰਝਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਫਿਰ ਹਰਾ ਹੋ ਗਿਆ (ਉਹ ਥਾਂ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ਼ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੈ); ਇੱਕ ਭੇਡ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਉਹ ਮਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਛੋਹ 'ਤੇ ਫਿਰ ਜੀ ਉੱਠੀ (ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰ ਜੀਵਾਲਾ ਸਾਹਿਬ); ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਖੂਹ ਅਤੇ ਨਦੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸੁੱਕੇ ਰਹੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਠਾਣਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਇਆ (ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਘਾਟ ਸਾਹਿਬ)।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਿਸ਼ਮਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਰ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਾਲਕ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕ ਗਿਆ, ਇਹ ਪ੍ਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਫਿਰ ਕਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਠਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਬੰਦੇ ਸਮੇਤ ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਸੀ — ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਨਾਮ, ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ, ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।