ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨਰਸੀ ਨਾਮਦੇਵ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1270 ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਗੋਣਾਈ ਬਾਈ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾਮਾ ਸੇਠੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਛੀਂਬਾ (ਕੱਪੜੇ ਰੰਗਣ ਵਾਲੇ) ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬਾਲਕ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿੱਠਲ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਮੂਰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਬਾਲਕ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣੀ ਵੇਖਣ ਨਾਲੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਣਗੇ — ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੇਟਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਸੰਤ ਵਿਸੋਬਾ ਖੇਚਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾਲ ਨਿਰਾਕਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਕੇ, ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਔਂਢਾ ਨਾਗਨਾਥ ਮੰਦਰ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬੰਦਗੀ ਕਰਨ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਡੇਲਿਆ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਏ — ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਮੁੜ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਲਟਾਵਾ ਅੱਜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਸੰਤ ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਘੁਮਾਣ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਾਣੀਆਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੰਥ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।