ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅੰਬ ਸਾਹਿਬ

ਭਾਈ ਕੁਰਮ, ਜਾਤ ਵਜੋਂ ਲੁਬਾਣਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਲੰਬੀਆਂ ਦਾ ਵਸਨੀਕ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਗਿਆ। ਅੰਬਾਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀਆਂ ਭੇਟਾਵਾਂ ਭੇਟ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਅੰਬ ਲਿਆਏ।

ਭਾਈ ਕੁਰਮ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਅੰਬਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਲਈ ਕੁਝ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਰਾਤ ਦਰਬਾਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਅੰਬ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਰਾਮ ਲਈ ਆਪਣੇ ਡੇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਭਾਈ ਕੁਰਮ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਮਿਲਿਆ ਅੰਬ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਮਿਲਿਆ ਉਹੀ ਅੰਬ ਲੈ ਕੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਨੇ ਭਾਈ ਕੁਰਮ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਅੰਬ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।” ਭਾਈ ਕੁਰਮ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅੱਗੇ ਸੀਸ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਅੰਬਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲਿਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਰੱਖ ਲਿਆ।” ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਕੁਰਮ ਨੂੰ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਬੋਲੇ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅੰਬ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੱਤਵੇਂ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਭੇਟਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਗੇ।

ਪੋਹ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ (ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਜੀ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਮੋਹਾਲੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਨੇ ਭਾਈ ਕੁਰਮ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅੰਬ ਦੀ ਇੱਕ ਭੇਟਾ ਦੇਣੀ ਬਾਕੀ ਹੈ।