ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਤਪਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘੁਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨਗਰ ਦੇ ਬਾਨੀ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ (1270-1350) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।

ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਨੇ ਇੱਥੇ 10-20 ਸਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਰਾਮਾਤੀ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਥੜ੍ਹਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਬੀਰ, ਫ਼ਰੀਦ, ਨਾਮਦੇਵ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੁਝ ਭਗਤ ਹਨ, ਜੋ 1100 ਈਸਵੀ ਤੋਂ 1600 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ।

ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਇਸੇ ਲਈ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਬਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨਾਮਦੇਵ ਕਈ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਗਏ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਅੰਤ ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੇਵ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਆਏ। ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਣ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ 10-20 ਸਾਲ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ 1350 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਲਏ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾਮਦੇਵ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਬਾਣੀ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਚੀ ਗਈ; ਇਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ।