ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰ ਕੌਰ ਬਜਵਾੜਾ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰ ਕੌਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰ ਕੌਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਨ।
ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਰਨ ਦੀ ਧੀ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਦਾ ਵਿਆਹ 4 ਅਪ੍ਰੈਲ 1684 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਟੱਲ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨ ਗੁਰੂ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬਸੰਤਗੜ੍ਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਆਰਜ਼ੀ ਪੜਾਅ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਕਾ ਲਾਹੌਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ 23 ਹਾੜ੍ਹ 1734 ਬਿਕ੍ਰਮੀ/21 ਜੂਨ 1684 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ।