ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਡੇਹਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਮਨੀਮਾਜਰਾ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਡੇਹਰਾ ਸਾਹਿਬ ਮਨੀਮਾਜਰਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕੌਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤੁਕ ਬਦਲਣ ਨੂੰ ਪਰਵਾਨ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ 'ਤੇ ਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕੌਰ ਜੀ — ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ — ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਛੱਡ ਕੇ ਮਨੀਮਾਜਰਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਘੇਰਾ ਵੀ ਬਣਾ ਲਿਆ।
ਜਦੋਂ ਭੰਗਾਣੀ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕੌਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਮਨੀਮਾਜਰਾ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਸੇਵਾ ਲਈ ਬੁਲਾਉਣਗੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਉਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹ ਤਿਆਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਇਸੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਪਰਵਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।