ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸਿਰਮੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪੂਜਨੀਕ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ • ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤ ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ: o 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1685 (4 ਵਿਸਾਖ 1742 ਬਿ.) ਨੂੰ ਨਾਹਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੇਦਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ 2,200 ਘੁੜਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆਏ o 1688 ਦੌਰਾਨ, ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਮੁੜਦੇ ਸਮੇਂ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਇੱਥੇ ਕਈ ਦਿਨ ਠਹਿਰੇ…
ਨਾਹਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਰਾਜਾ ਮੇਦਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਠਹਿਰੇ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਸਤਾਰ ਬੰਨ੍ਹੀ ਅਤੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।
ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦਮਖੋਰ ਸ਼ੇਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ।
ਭੰਗਾਣੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਜਿੱਥੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ।
ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ, ਉਹ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ ਲੜੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤੀ।
ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਫ਼ੌਜੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਭੰਗਾਣੀ ਦੀ ਜੰਗ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ।
ਭੰਗਾਣੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਈ ਸੰਗੋ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਭੰਗਾਣੀ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰਲੀ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਥੰਮ੍ਹ ਗੱਡਿਆ।