ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਲਾਹਾ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਪਲਾਹਾ ਸਾਹਿਬ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡ ਖੈਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਹੱਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇੱਥੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਲਈ ਆਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਚਿੱਟੇ ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਫੜਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਫ਼ਾਰਸ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। (ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਜ਼ ਸ਼ਾਹੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।)

ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਲੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਗੁਮਟਾਲਾ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਿਕਾਰਗਾਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ।

ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਬਾਜ਼ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ, ਦੁਰਲੱਭ ਚਿੱਟੇ ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਡੇਗ ਲਿਆ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਉਸ ਚਿੱਟੇ ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ, ਇਹ ਨਾ ਜਾਣਦਿਆਂ ਕਿ ਉਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸੀ। ਮੁਗ਼ਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ, ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।