ਜੰਗ ਦਾ ਸਥਾਨ: ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ 7/22 ਦਸੰਬਰ 1704 ਨੂੰ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਇਹ ਥਾਂ ਉਸ ਕਿਲ੍ਹੇਨੁਮਾ ਦੋ-ਮੰਜ਼ਿਲੀ “ਗੜ੍ਹੀ” ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਏ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰੂਪ ਚੰਦ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 1705 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਸੀ…
ਉਹ ਸਹੀ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚ ਕੇ 6 ਦਸੰਬਰ 1705 (6 ਪੋਹ 1761 ਬਿਕ੍ਰਮੀ) ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਤਰੇ
ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ, ਜੋ 15 ਜਨਵਰੀ 1703 (16 ਮਾਘ 1759 ਬਿਕ੍ਰਮੀ) ਨੂੰ ਲੜੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਟੁਕੜੀ ਨੇ ਦੋ ਸ਼ਾਹੀ ਜਰਨੈਲਾਂ—ਸੱਯਦ ਬੇਗ ਅਤੇ ਅਲਿਫ਼ ਖ਼ਾਨ—ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ…
ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ 7–8 ਦਸੰਬਰ 1705 (7–8 ਪੋਹ) ਦੀ ਰਾਤ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ।