ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਸਾਹਿਬ

ਸੰਬੰਧਿਤ - ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ 1509 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ 1706 ਵਿੱਚ ਆਏ। ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਅਜਮੇਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਦੋ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸਮਤਲ ਛੱਤ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ 1706 ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੁਸ਼ਕਰ ਆਏ (ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਹਮ ਸਿੰਘ, ਅਜਮੇਰ, ਤੀਰਥਰਾਜ ਪੁਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਵੀਕਲੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ 1981) ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਠਹਿਰੇ। ਚੇਤਨ ਦਾਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਗੁਰੂ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਥਾਂ ਨੂੰ ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਗਾਂਧੀ ਘਾਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇੱਕ ਮੰਡਪ ਹੇਠ ਰੱਖੀ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੱਟੀ 'ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰਮੁਖੀ, ਦੇਵਨਾਗਰੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਉੱਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਘਾਟ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਦੁਆਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਇਸੇ ਥਾਂ ਨਿਰਮਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।