ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ

ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਬਾਬੀ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਉਦਾਸੀ (ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ) ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇ।

ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਸੰਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਇਸਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੰਗਤ ਅੱਗੇ ਵਧਦਿਆਂ ਕੀਰਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣੀ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ। ਰੱਬ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਾਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਤਕਰਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਸੱਚੀ ਬੰਦਗੀ ਹੈ।

ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਜਿਉਂਦਾ ਜਾਗਦਾ ਸਰੂਪ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣੇ।

"ਏਕੁ ਪਿਤਾ ਏਕਸ ਕੇ ਹਮ ਬਾਰਿਕ ॥
ਤੂ ਮੇਰਾ ਗੁਰਹਾਈ ॥"

(ਅਸੀਂ ਸਭ ਇੱਕੋ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਹੈਂ।)

ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਏਕਤਾ ਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਅਮਰ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖ਼ਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹਿ।