ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਗਣ ਘਾਟ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਕੰਗਣ ਘਾਟ ਸਾਹਿਬ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਜੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਉਸ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਗਦੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੰਗਣ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਸਾਰੀ ਧਨ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ।

ਇਹ ਥਾਂ ਪੁਜਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਦੱਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਵੀ ਗਵਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਉਪਾਸ਼ਕ ਸਨ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮੂਰਤੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੱਤ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂਰਤੀ-ਪੂਜਾ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ।