ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ

1705 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਦੀਨਾ ਪਿੰਡ ਆਏ।

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਚੌਧਰੀਆਂ ਲਖਮੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਮੀਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿੱਖ ਰਾਏ ਜੋਧ ਦੇ ਪੋਤੇ ਸਨ।

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਥੇ ਉੱਚ ਦੇ ਪੀਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨੀਲੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਇੱਥੇ ਦੀਨੇ ਵਿੱਚ 3 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 13 ਦਿਨ ਠਹਿਰੇ।

ਜਦੋਂ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਨਵਾਬ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਾਲਮ ਕਾਤਲ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਸਰਹਿੰਦ ਭੇਜ ਦੇਵੇ।

ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਸ਼ਮੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਜਵਾਬ ਲਿਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ 'ਪੀਰ' ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।"