ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕਮੱਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉਸੇ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਗੋਰਖਮੱਤਾ ਦੇ ਸਿੱਧ ਜੋਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਤਾਉਂਦੇ ਰਹੇ, ਅੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਹੇਠ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਦੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਬਾਬਾ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਨੇ ਦਰੋਲੀ ਭਾਈ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਆਪ ਆਏ, ਝੁਲਸੇ ਹੋਏ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਊਂਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ — ਉਸ ਦੇ ਤਣੇ 'ਤੇ ਉਸ ਪੁਰਾਣੀ ਅੱਗ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਹਨ, ਅੱਧੇ ਪੱਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ, ਲਾਲੀ ਵਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹਰੇ। ਜਦੋਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਪੀਲੀਭੀਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਾਜ ਬਹਾਦਰ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇਕਵੰਜਾ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀਲੀਭੀਤ ਗਏ।