ਗੁਰੂ 11
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਖ ਰਸਮ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਸੰਪੰਨ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰੇ ਗਏ ਅਸਲ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਬਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਿਊਂਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਰੂਹਾਨੀ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਬਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਹੋਰਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਜੁਗੋ ਜੁਗ ਅਟੱਲ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਅਦਬ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲਕ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਹੈ।