ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੱਕਾ ਗੁਰੂਸਰ ਸਾਹਿਬ

ਬਰਨਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਛੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੰਡਿਆਇਆ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਪੱਕਾ ਗੁਰੂਸਰ ਸਾਹਿਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜਾ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਹੰਡਿਆਇਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੱਪੜ ਕੋਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹੇਠ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ, ਸੰਗਤ ਲਈ ਦੀਵਾਨ ਸਜਾਇਆ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪ ਛੱਪੜ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਗਏ।

ਹੰਡਿਆਇਆ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਕੱਚਾ ਅਤੇ ਪੱਕਾ ਗੁਰੂਸਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਕੱਚਾ ਅਤੇ ਪੱਕਾ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਾਰਨ।